De gevaarlijkste paddenstoelen voor honden in het Nederlandse bos in oktober zijn de groene knolamaniet, de vliegenzwam, de panteramaniet en enkele kleine bruine soorten zoals de bundelmosklokjes. De groene knolamaniet is dodelijk, ook in kleine hoeveelheden. Heeft je hond een paddenstoel opgegeten, bel dan meteen de dierenarts, ook als hij nog niets laat merken: bij de meest giftige soorten beginnen de klachten pas na 6 tot 24 uur, en dan is behandelen een stuk lastiger. Neem een stukje van de paddenstoel (of een foto) mee, en probeer niet zelf braken op te wekken.
Waarom oktober de risicomaand is
Paddenstoelen verschijnen vanaf eind augustus, maar de grote piek valt in oktober, na de eerste natte weken van het najaar. Ze staan dan niet alleen in het bos, maar ook in parken, langs bospaden, in tuinen en op grasvelden bij oude bomen. Honden eten paddenstoelen zelden bewust; het gaat meestal om pups en jonge honden die alles onderzoeken met hun bek, of om honden die een paddenstoel meepakken omdat er een geurtje van een ander dier aan zit. Sommige soorten ruiken bovendien naar vis of rottend vlees, wat voor een hond aantrekkelijk is.
De soorten waar je op moet letten
Groene knolamaniet (Amanita phalloides)
Bleekgroene tot olijfkleurige hoed van 5 tot 15 cm, witte plaatjes, een ring om de steel en een beursachtige zak aan de voet. Groeit onder eiken en beuken. Bevat amatoxines die de lever en nieren aantasten. Eén hoed kan voor een middelgrote hond dodelijk zijn. Klachten (braken, diarree, sloomheid) beginnen pas na 6 tot 12 uur, lijken daarna te verbeteren, en slaan na twee tot drie dagen om in leverfalen.
Vliegenzwam (Amanita muscaria) en panteramaniet
De rode hoed met witte stippen kent iedereen; de panteramaniet is bruin met witte stippen en wordt vaker over het hoofd gezien. Beide bevatten stoffen die op het zenuwstelsel werken. Klachten komen sneller, binnen 30 minuten tot 2 uur: kwijlen, onrust, wankelen, spiertrillingen en soms toevallen. Zelden dodelijk bij snelle behandeling, maar wel een spoedgeval.
Kleine bruine paddenstoelen
Bundelmosklokjes, sommige vezelkoppen en bepaalde satijnzwammen lijken op elkaar en op onschuldige soorten. Een paar bevatten dezelfde gifstof als de groene knolamaniet. Omdat ze klein zijn en op grasvelden en houtsnippers groeien, staan ze vaak vlak bij het pad waar je hond snuffelt. Vuistregel voor hondeneigenaren: elke kleine bruine paddenstoel behandel je als mogelijk giftig.
Wat je meteen doet als je hond een paddenstoel heeft gegeten
Haal wat er nog in zijn bek zit eruit. Bel direct de dierenarts of, buiten kantooruren, de dierenspoedkliniek in je regio. Vertel welke soort het was als je dat weet, hoe groot het stuk was en hoe lang geleden. Neem een deel van de paddenstoel mee in een papieren zakje (geen plastic, dan gaat hij rotten) of maak foto's van boven, van onder en van de steelvoet. De dierenarts kan binnen twee uur na inname braken opwekken en actieve kool geven, waardoor een groot deel van het gif het lichaam niet bereikt. Wacht dus niet af tot je hond ziek wordt. Zelf braken opwekken met zout of waterstofperoxide raden dierenartsen af, omdat dat op zichzelf schade kan geven.
Voorkomen tijdens de herfstwandeling
Laat een pup of een hond die alles oppakt in oktober aangelijnd op plekken met veel paddenstoelen, vooral onder eiken en beuken en op houtsnipperpaden. Train het commando "los" of "laat" en beloon het extra in deze maand. Controleer ook je eigen tuin: paddenstoelen onder een oude boom of in een border met houtsnippers verwijder je het beste met een handschoen, inclusief de voet. Zie je een hond die na een wandeling kwijlt, wankelt of ongewoon stil is, en weet je niet zeker of hij iets heeft gegeten, dan is dat in oktober reden genoeg om even te bellen.
